Hoa cúc trong văn hóa tín ngưỡng

Hoa cúc là cây cảnh xuất hiện cách đây từ rất lâu và được cả thế giới ưa chuộng

Hoa cúc- những bông hoa tuyệt vời với những cánh hoa trắng và một trung tâm màu vàng chắc chắn sẻ lan tỏa rất nhiều niềm vui và hạnh phúc. Bạn sẽ ngạc nhiên khi có đến hàng trăm giống hoa cúc khác nhau với đủ sắc màu làm say đắm lòng người như giống hoa cúc lá nhámgiống hoa cúc minigiống hoa cúc Đài Loan, giống hoa cúc sao băng, giống hoa cúc công chúa…

Khi bạn nhìn thấy một cánh đồng đầy hoa cúc, vẻ đẹp thật đáng kinh ngạc, nhưng khi chúng được trồng ở trong khu vườn của bạn tôi tin rằng nó còn đẹp hơn nữa! Hoa cúc loài hoa được nhiều người yêu mến không chỉ bởi nét mộc mạc, giản đơn, gần gũi mà ở nó còn toát lên nét ngây thơ trong sáng qua những đóa cúc nhỏ nhắn, trắng xinh.

Bài viết sau đây sẽ bật mí cho bạn những ý nghĩa của hoa cúc trong văn hoá Tín ngưỡng tại Việt Nam cùng tìm hiểu với chúng tôi nhé.

Nguồn gốc của hoa cúc

Hoa cúc là cây cảnh xuất hiện cách đây từ rất lâu và được cả thế giới ưa chuộng. Tuy nhiên, nguồn gốc và ý nghĩa của hoa cúc có khá nhiều giá thiết được đặt ra.

Hoa Cúc tên khoa học là học là Chrysanthemum, thuộc họ Cúc (Asteraceae), là loài hoa vô cùng phổ biến không chỉ ở Việt Nam mà còn khắp thế giới. Theo như thống kê, trên thế giới hiện nay khoảng 1500 giống hoa Cúc khác nhau với đủ hình dạng và màu sắc. Do đó, đây là một trong số loài thực vật có sự đa dạng sinh học vô cùng phong phú.

Theo như một vài tài liệu nghiên cứu thì hoa Cúc vốn có nguồn gốc từ Nhật Bản và Trung Quốc, cách đây 3000 đến 5000 năm về trước. Chúng xuất hiện nhiều trong các văn tự, thơ ca, tác phẩm hội họa hoặc điêu khắc, cho thấy sức ảnh hưởng về mặt văn hóa của hoa Cúc là rất lớn.

Hoa cúc luôn được mệnh danh là một loài hoa đẹp, ở Việt Nam hoa Cúc được xếp vào chung thành nhóm tứ quý “Tùng, Cúc, Trúc, Mai”  cho thấy sự ưa chuộng và coi trọng của người Việt đối với loài hoa độc đáo này. Chính bởi thế hoa Cúc không chỉ làm đẹp cho đời mà nó còn thể đem lại đời sống tinh thần rất tốt

Hoa cúc là cây cảnh xuất hiện cách đây từ rất lâu và được cả thế giới ưa chuộng
Hoa cúc là cây cảnh xuất hiện cách đây từ rất lâu và được cả thế giới ưa chuộng

Đặc điểm hình thái của hoa cúc

Chính vì hiện nay trên thế giới có rất nhiều loài Cúc khác nhau, do đó các đặc điểm hình thái của hoa Cúc phải đảm bảo đủ các đặc trưng sau, nếu không thì sẽ không được coi là thuộc họ Cúc:

✔️ Các noãn hoa: Phải nằm trên cùng một nhụy

✔️ Cụm hoa: Dạng đầu

✔️ Bầu nhụy: Phân bố dạng cơ bản giữa các noãn

✔️ Bao phấn: Thuộc dạng hữu tính, các nhị hoa kết hợp với nhau bởi các bao phấn, tạo thành phần ống hoa.

✔️ Quả: có mào lông, được tạo ra từ một noãn hoa và không bị nẻ khi chín.

✔️ Rễ: Thuộc bộ rễ chùm

✔️ Tinh dầu: Có mặt hợp chất Sesquiterpene, nhưng không xuất hiện thành phần iridoid

Hoa cúc là loài hoa khỏe mạnh có thể sống ở hầu hết mọi nơi. Có thể sống trong bất kỳ môi trường nào. Và hiện nay trên thế giới có đến 1500 giống hoa cúc khác nhau nhưng ở Việt Nam do khí hậu nên không phải loài nào cũng phát triển được hết.

Hoa cúc là loài hoa khỏe mạnh có thể sống ở hầu hết mọi nơi.
Hoa cúc là loài hoa khỏe mạnh có thể sống ở hầu hết mọi nơi.

Phân loại hoa Cúc

Hoa Cúc mang nhiều màu sắc đa dạng và phong phú, phổ biến nhất là cúc vàng, cúc trắng, cúc tím…Hoa cúc là loài cây ưa thích sáng, do đó thích hợp ở những nơi có nhiều ánh sáng mặt trời.

Hoa cúc có nhiều loài khác nhau, những loại hoa Cúc được yêu thích và ưa trồng tại Việt Nam gồm: hoa Cúc Thạch Thảo, hoa Cúc Chi, hoa Cúc Mâm Xôi, hoa Cúc Vạn Thọhoa Cúc Đồng Tiền, hoa Cúc Thược Dược và hoa Cúc Bất Tử

Hoa Cúc mang nhiều màu sắc đa dạng và phong phú, phổ biến nhất là cúc vàng, cúc trắng, cúc tím
Hoa Cúc mang nhiều màu sắc đa dạng và phong phú, phổ biến nhất là cúc vàng, cúc trắng, cúc tím

Sự tích hoa Cúc

Hoa Cúc là hoa nhỏ bé nhưng có vô vàn ý nghĩa. Chẳng hạn như Cúc Họa Mi- loài hoa hồn nhiên làm say đắm triệu con tim hay còn gọi là cúc dại có nghĩa là hoa của trẻ em.  Hoa Cúc trắng mỏng manh tinh tế, duyên dáng. Hoa Cúc vàng là lòng kính yêu, quý mế, nỗi niềm hân hoan…

Cúc vạn thọ – loài hoa mang ý nghĩa trường tồn vĩnh cửu còn gắn liền với một sự tích rất nổi tiếng ở Việt Nam. Một sự tích vô cùng cảm động về tấm lòng hiếu thảo của một người con đối với người mẹ của mình đang lâm trọng bệnh. Dù đã đưa mẹ chạy chữa hết bao nhiêu là thầy lang nhưng bệnh tình của mẹ cũng không khỏi.

Chuyện kể rằng có hai mẹ con nhà nọ sống với nhau trong cảnh nghèo khó nhưng rất yêu thương nhau. Một hôm người mẹ bệnh nặng, người con thương mẹ đã tìm mọi cách để chạy chữa nhưng không được.

Trước hoàn cảnh ấy, Bụt thương tình hóa thân thành một cụ già và chỉ cho người con vào rừng tìm hái bông hoa thần kỳ có số cánh hoa là số năm người mẹ được sống trên đời. Người con vượt qua khổ ải đã tìm được bông hoa nhưng trớ trêu thay bông hoa chỉ có 5 cánh. Đau lòng nghĩ mẹ chỉ sống được thêm 5 năm, người con đã xé nhỏ cánh hoa tới mức không thể đếm được số cánh hoa nữa. Nhờ vậy người mẹ đã khỏi bệnh và được sống rất lâu bên đứa con hiếu thảo của mình.

Bông hoa vàng rực rỡ với vô số cánh nhỏ đó sau đã trở thành biểu tượng của sự sống, là ước mơ trường tồn, sự hiếu thảo và lòng hiếu thuận của người con đối với mẹ của mình, là khát vọng chữa lành mọi bệnh tật của người đời. Ngày nay bông hoa đó được tương truyền gọi là hoa Cúc.

Cúc họa mi hay Cúc dại có nghĩa là hoa của trẻ em
Cúc họa mi hay Cúc dại có nghĩa là hoa của trẻ em

Ý nghĩa hoa Cúc trong văn hóa các nước

1️⃣ Ý nghĩa hoa Cúc trong văn hóa tín ngưỡng Việt Nam

✔️ Hoa Cúc mọc tự nhiên trên những đồng cỏ hoang vu của hòn đảo Phi Long, nó được tìm thấy bởi một vị vua ở Trung Quốc. Không chỉ làm đẹp, từ xưa hoa Cúc được xem là thảo dược quý hiếm sử dụng  để làm thuốc, và được các danh y ứng dụng để bào chế ra nhiều phương pháp chăm sóc sức khỏe, kể cả làm đẹp.

Nhưng cũng có nhiều sách lại ghi rằng, hoa cúc có nguồn gốc từ Nhật Bản. Nó là giống được thuần hóa từ những bông hoa cúc dại cách đây hơn 5000 năm.

 

Trong văn hóa của người Việt Nam, hoa cúc là loài hoa đại diện cho sức khỏe dồi dào, sự trường thọ và cả lòng hiếu thuận của con cái dành cho cha mẹ.
Trong văn hóa của người Việt Nam, hoa cúc là loài hoa đại diện cho sức khỏe dồi dào, sự trường thọ và cả lòng hiếu thuận của con cái dành cho cha mẹ.

2️⃣ Ý nghĩa hoa Cúc trong phong thủy người Việt

✔️ Là loại hoa bền màu, bền hoa dễ chăm sóc, hình dạng màu sắc, chủng loại rất phong phú. Vừa có giá trị thưởng ngoạn lại có thể ăn, ngâm rượu, làm trà hay làm thuốc. Chính vì thế hoa cúc rất được ưa chuộng. Hoa cúc thích hợp với những nơi đủ ánh sáng, nhưng ưa khí hậu thoáng mát. Cho nên không thích hợp để trực tiếp dưới ánh mặt trời. Nơi thích hợp nhất chính là đặt ở ban công hoặc bậc cửa sổ hướng Nam trong nhà.

✔️ Hoa Cúc mang hàm ý biểu tượng của sự sống, phúc lộc và niềm vui. Ý nghĩa Hoa Cúc Vàng trong văn hoá Việt Nam biểu tượng cho các đức tính tốt đẹp của con người Việt Nam là trung, tín, hiếu, nghĩa. Cho nên mỗi dịp Tết đến Xuân về, mọi người hay trưng hoa Cúc trong nhà mong muốn mọi điều tốt đẹp đến với gia đình ngày đầu năm mới.

✔️ Hoa Cúc cũng là loài hoa đại diện cho mùa thu trong bộ tranh Tứ quý: mai, trúc, cúc, tùng (xuân, hạ, thu, đông). Xuất phát từ văn hóa Nho giáo, bộ tranh này là biểu trưng cho người quân tử.

✔️ Hoa cúc  tượng trưng sự trường thọ, tăng thêm phúc phần, có khả năng trợ giúp ổn định khí trường từ trường. Với hình dạng bông tròn, màu vàng tươi sáng, đặc biệt hoa cúc vàng chính là màu đại diện cho may mắn, tràn đầy sức sống. Luôn mang ý nghĩa cát tường, trường thọ nên có thể đặt hoa cúc trong phòng làm việc.

Những lưu ý:

✔️ Không nên đặt hoa Cúc trong phòng ngủ vì thực vật thuộc âm tính, chỉ thích hợp với nơi nhiều nhân khí như phòng khách, hoặc ban công phòng khách.

✔️ Cũng không nên đặt hoa Cúc trong nhà bếp hoặc lối đi vào nhà bếp vì bếp thuộc hành Hỏa sẽ khiến hoa khô héo, mất ý nghĩa cát tường.

✔️ Không nên cắm hoặc trồng đơn lẻ một bông, một gốc hoa cúc vì sẽ hình thành nên chữ “khốn”, gây bất lợi đối với sự bình an của các thành viên trong gia đình.

✔️ Ngoài ra khi chọn mua hoa cúc nên chú ý chọn những cây đang tràn đầy sức sống, hình dáng đẹp, để biểu thị sự cát tường may mắn. Ngoài ra, nên chọn cúc đã bắt đầu nở thì hình thái mới đẹp, lá không nên bị sâu, màu sắc tươi sáng, càng nhiều hoa nhiều nụ và lộc non càng tốt.

Luôn mang ý nghĩa cát tường, trường thọ nên có thể đặt hoa cúc trong phòng làm việc
Luôn mang ý nghĩa cát tường, trường thọ nên có thể đặt hoa cúc trong phòng làm việc

3️⃣ Ý nghĩa hoa Cúc trong văn hóa Nhật Bản

✔️ Hình ảnh hoa cúc xuất hiện rất nhiều trong tuyển tập thơ Kokin Wakashū được biên soạn trong thời Heian (794 – 1185), tập thơ chỉ rằng đây là một loài hoa thường xuất hiện trong hoàng tộc, được yêu thích không chỉ vì những tác dụng y học đa dạng mà còn vì vẻ đẹp rực rỡ thanh thoát của những cánh hoa. Nhiều người tin rằng hoa cúc đã trở thành biểu tượng hoàng gia khi Thiên Hoàng Go-Toba chọn loài hoa này làm biểu tượng cá nhân của mình.

✔️ Ở Nhật Bản , hoa cúc là biểu tượng của nhà vua,là biểu tượng của cả đất nước. Vào thời cổ đại, hoa cúc là dấu hiệu của hoàng tộc, ngoại trừ Thiên hoàng, không ai được sử dụng biểu tượng này. Hoa cúc là biểu tượng của sự quyền quý cao sang và giàu có. Con ấn của những gia đình nổi tiếng, quý tộc hoặc có thân thích với nhà nhật hoàng mới có hình khắc của hoa cúc.

Những hình khắc này được gọi là Kikumon-Kiku nghĩa là hoa cúc,mon nghĩa là ấn triện. Ấn này chỉ dành cho những người quý tộc có dòng dõi hoàng gia (có quan hệ họ hàng với Nhật Hoàng). Biểu tượng quốc huy của Nhật Bản là hoa cúc màu vàng cam được viền đen và đỏ, với 16 cánh hoa bao quanh hình tròn ở giữa. Hoa cúc 16 cánh còn mang ý nghĩa mặt trời chiếu sáng, đại diện cho Nhật Bản – đất nước mặt trời mọc.

✔️ Vì vậy hoa Cúc ở Nhật Bản mang ý nghĩa của sự trường thọ, trẻ trung và quý phái, đồng thời cũng là biểu tượng của mùa thu, sự thu hoạch và tấm lòng lương thiện, những đức tính cao cả nhất của con người. Vì những ý nghĩa tốt đẹp đó.

Hoa cúc thường xuất hiện trên các đồ trang trí, họa tiết kiến trúc, phụ kiện, đồ sứ, kimono và obi, cũng như đồng xu 50 yên,….
Hoa cúc thường xuất hiện trên các đồ trang trí, họa tiết kiến trúc, phụ kiện, đồ sứ, kimono và obi, cũng như đồng xu 50 yên,….

4️⃣ Ý nghĩa hoa Cúc trong văn hóa Trung Hoa

✔️ Ở Trung Quốc, những bông cúc là biểu tượng của sự trường tồn. Ý nghĩa này bắt nguồn từ sự tích Cúc ở Trung Quốc, bắt nguồn từ một vị hoàng đế già được nghe kể về một loại thảo dược đem lại cho con người sự sống vĩnh cửu.

✔️ Loại thảo mộc này chỉ mọc trên một hòn đảo có tên là Phi Long (đảo Rồng bay) và chỉ có thể hái bởi những chàng trai trẻ tuổi. Nhà vua đã tuyển chọn và phái hai mươi bốn chàng trai khỏe mạnh giỏi giang và can đảm nhất đất nước của mình để đi tìm loài thảo dược đó. Hai mươi bốn chàng trai đã trải qua bao gian nan,hiểm nguy mới đến được đảo Phi Long, nhưng nơi đó chỉ là một hoang mạc hoang vu không có sự sống.

Loài cây duy nhất sống ở đó chính là hoa cúc vàng. Họ mang loài hoa về đất nước của mình và từ đó đến giờ, nó được coi như biểu tượng của sự trường tồn.

Đã có một thành phố ở Trung Quốc được mang tên Chu-Hsien (thành phố của hoa cúc) vì sự cao quý và vô giá của hoa cúc. Cho đến ngày nay ở Trung Quốc hoa cúc còn được khắc trên đồng xu một Nhân dân tệ.

Người Trung Quốc thu hoạch hoa cúc làm thảo dược
Người Trung Quốc thu hoạch hoa làm thảo dược

Trên đây là toàn bộ những ý nghĩa của hoa Cúc trong văn hóa của người Việt Nam cũng như một số nước phương Đông mà Hạt Giống Đà Lạt giới thiệu đến các bạn. Liên hệ với chúng tôi để học cách trồng và chăm sóc hoa cúc ngay bây giờ nhé.

Xem thêm ý nghĩa các loài hoa tại đây:

Shop Xinh Flowers có đầy đủ các loại hạt giống hoa Cúc để phục vụ các bạn yêu hoa, ghé trang của shop để chọn cho mình những hạt giống mà bạn yêu thích nhất nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *